Jamie Oliver verklaart suiker de oorlog
Om dit artikel te bewaren moet je ingelogd zijn.
Inloggen | Registreren

35/2015
3 sep 2015 3 3389
Ruim tien jaar na zijn kruistocht voor beter eten op school richt  Jamie Oliver zijn pijlen nu op suikerhoudende dranken voor kinderen.

Tekst Lucy Siegle Fotografie Craig Greenhill

En dat is maar goed ook. Jamie Oliver is deze week weer te zien op de Britse televisie, waar hij ‘de totale oorlog’ aan de suiker verklaart in Jamie’s Sugar Rush, een documentaire van één uur op Channel 4, en ik ben er meer dan blij mee. Niet alleen heb ik zijn strijdbare aanwezigheid gemist; juist nú geeft hij precies weer wat dokters, tandartsen, medici en voedingsdeskundigen wereldwijd ons vertellen.

Het is moeilijk voorstelbaar dat het al tien jaar geleden is dat hij zijn campagne over het eten op school voerde. Dit komt gedeeltelijk omdat ik nog steeds de verontwaardigde stem hoor waarmee hij de natie dringend verzocht op te houden onze kids junkfood te geven. Niemand kan zich zo heerlijk druk maken als Oliver.

Toegegeven: ik heb Sugar Rush nog niet gezien, maar ik ben er vrijwel zeker van dat het geen lege dop of half ei zal zijn. Ten eerste is het merk Jamie Oliver altijd consistent geweest, en ten tweede heeft deze strijd geweldige ingrediënten.

Het programma zal de ware kosten van suiker (met name suikerhoudende dranken) blootleggen als het gaat om de gezondheid van mensen wereldwijd, en een verband leggen met het feit dat er in Groot-Brittannië nu meer dan zevenhonderd amputaties per jaar plaatsvinden als gevolg van suikerziekte. Het zal helpen verklaren waarom de obesitascijfers onder kinderen binnen één generatie zo dramatisch zijn gestegen: in de Verenigde Staten, waar een derde van de kinderen te zwaar of obees is, is het gemiddelde gewicht van een kind in drie decennia meer dan 5 kilo toegenomen. Bovendien zal het laten zien hoe een frisdrankbelasting in Mexico lijkt te hebben geholpen om het groeiende aantal diabetesgevallen in het land dat ooit de bijnaam ‘Mexicoke’ had een halt toe te roepen.

Dus in de stijl van de aankondiging voor een bokswedstrijd wordt Sugar Rush als een comeback gepresenteerd. ‘Als School Dinners Star Wars was, is dit The Empire Strikes Back,’ aldus Oliver – het type citaat dat zijn blijvende populariteit bij het grote publiek verklaart.
 

Maar hij is niet zo populair bij de voedsel- en drankenindustrie. Tot nu toe is de weerlegging van Olivers comebackcampagne  van die kant voorspelbaar geweest. Ian Wright, een woordvoerder van de Food and Drink Federation, vertelde het tijdschrift Grocer: ‘Het is aan de ouders om te beslissen waar kinderen naar kijken en wat ze eten, en zeker niet aan zogenaamd deskundige, maar slecht geïnformeerde figuren als Jamie Oliver.’ Verder noemde hij het manifest van Oliver ‘beknotting van vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid. De wereld is gek geworden als we een tv-chef hebben die het gezondheidsbeleid gaat bepalen. Wat gebeurt er hierna? Gaat Ian Beale straks het economische beleid bepalen?’ Dat is een rare uitspraak. Ian Beale (van EastEnders) is namelijk een fictief personage, maar het is de moeite waard om Wright te citeren, omdat zijn uitspraken het soort tegenreactie illustreren dat Oliver kan verwachten nu hij zich op dit terrein begeeft. Hij wordt neergezet als de misleide koning van de nieuwe puriteinen, een pretbederver, slechts weer zo’n ‘tv-chef’ op een mislukte kruistocht.

Die vlieger gaat niet op. Niet alleen is Oliver heel goed in dit soort dingen, hij is ook nog eens zeer geliefd. Ook lijkt hij zich niet erg bezorgd te maken over de vraag of hij paternalistisch zal overkomen (nog een verwijt). Hij heeft er zelfs behoorlijk wat plezier in om zijn ‘papakant’ in te zetten bij campagnes.

Het was dan ook toen hij met zijn kroost naar Britain’s Got Talent zat te kijken dat het hem opviel dat er nou niet bepaald veel water aan te pas kwam tijdens de reclame tussendoor. Er waren wel talrijke frisdrankspotjes. Als onderdeel van zijn Sugar Rush-manifest roept hij op tot regels voor reclames tijdens programma’s waar veel kids naar kijken.
Om een campagne als deze af te schrijven als een door het ego gedreven kruistocht of een onverstandig en irrelevant project is een grote fout. In de VS hebben critici hetzelfde gedaan met Michelle Obama’s Let-s Move-programma, dat door sommigen werd neergezet als een onbeduidende actie van de first lady. In feite zat het veel slimmer in elkaar, was het een manier om een programma te ondersteunen dat consumptiegedrag moest veranderen, maar dan met een grote aantrekkingskracht op het publiek.

Ik heb het gevoel dat deze tv-chef veel strategischer bezig is dan je zou denken. Sugar Rush wordt geproduceerd door Olivers eigen maatschappij, Fresh One Productions, en die heeft zich al eerder in het suikerdebat gemengd door in 2012 met Jacques Peretti The Men Who Made Us Fat te maken.
Deze keer heeft de firma de grote man ingezet, Oliver zelf, omdat men achter de schermen heeft gezien dat de timing geschikt is voor een triomf. Al veel te lang heeft de obesitascrisis een enorme frustratie teweeggebracht onder gezondheidsorganisaties en voedingsdeskundigen, die hebben ondervonden dat het bijna onmogelijk is om de beleidswijzigingen gedaan te krijgen die nodig zijn om verschil te maken.

Elke keer lijken de initiatieven die iets zouden kunnen betekenen te worden gedwarsboomd door een wereldwijde voedingsindustrie, geleid door transnationale ondernemingen die ten dienste staan van buitenlands kapitaal, geholpen door regels van de Wereldhandelsorganisatie.
Zoals Margaret Chan, directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie, het uitdrukt: ‘Het is niet alleen meer de grote tabakskwestie, de volksgezondheid heeft ook te kampen met de kwesties eten, frisdrank en alcohol. De betreffende industrieën zijn bang voor regulering en beschermen zichzelf door tactieken te gebruiken, waaronder rechtszaken, beloften tot zelfregulering, en door de industrie zelf gefinancierde onderzoeken die het bewijs ondermijnen en het publiek doen twijfelen.’

Het lijkt erop dat er een verband bestaat tussen een grotere tailleomvang, rotte tanden en de liberalisering van de handel. (Onderzoekers wijzen erop dat landen als Japan, Noorwegen en Zuid-Korea, die hogere importtarieven hebben gehandhaafd, relatief minder hoge obesitascijfers hebben dan landen die sterker geliberaliseerd zijn.)

Er bestaat bezorgdheid dat dit nog maar het begin is. Het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag (een voorgesteld vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en de VS die erop gericht is de grootste vrijhandelszone ter wereld te creëren, een die de Noord-Atlantische Oceaan overspant) kan de invloed van toekomstige regeringen om regels te stellen voor gezondere voedingssystemen aantasten, door feitelijk de regulering te verbieden die de winsten van buitenlandse investeerders kan treffen.Deze issues zijn niet heel televisiegeniek – maar een Jamie Oliver-campagne over frisdrank is dat wel.

Hij heeft de mogelijkheid om dit alles in een soort pittige taco te wikkelen en het ons stukje bij beetje te voeren. Een hele reeks gezondheidsexperts in Groot-Brittannië staat achter hem. In juli luidde de aanbeveling van Scan (scientific advisory committee on nutrition  – een wetenschappelijk adviescomité over voeding) dat de gemiddelde inname van toegevoegde suiker voor leeftijdsgroepen vanaf twee jaar niet de vijf procent van de totale energie-inname  mag overschrijden.
Het huidige gemiddelde in Groot-Brittannië ligt rond de twaalf procent. Er is maar één manier om op het percentage van Scan te komen: een grote verandering in het voedingspatroon. En het lijkt erop dat er maar één manier is om die te bewerkstelligen: via aanpassingen in het beleid. Dit gaat in tegen het huidige beleid waar de regering prat op gaat, dat de voedsel- en drankenindustrie toestemming verleent om zichzelf te reguleren.

Er moet iets gebeuren, dus is het een geweldig moment voor Oliver om zijn belofte na te komen dat hij een ‘lastpost’ zou zijn en zich sterk zou maken voor een belasting van 20 pence per liter op suikerhoudende dranken. Hij heeft er al met David Cameron over gebabbeld.

Zoals dat in tv-land vereist is, heeft Oliver in interviews over het programma gesproken over het risico dat het met zich meebrengt. ‘Ik snijd echt een lastige kwestie aan,’ zei hij. ‘Het zou een complete tijdverspilling kunnen zijn en ik kan een spreekwoordelijk pak voor mijn broek krijgen. Is het dat waard? Ja. Dit is geen kijksport. Ik hoop dat ik een echt lastpak zal zijn voor de regering. Als het goed gaat, zouden er geweldige dingen kunnen gebeuren.’ En daar heeft hij gelijk in.

bron: The Gardian

Lees ook:
Jamie Olivers Sugar Rush
Jamie Oliver verklaart suiker de oorlog
Jamie Olivers strijd tegen overmatig suikergebruik

Deel Artikel
Bewaar artikel
Om dit artikel te bewaren moet je ingelogd zijn.
Inloggen | Registreren





    Jamie's world

    Meer Jamie's world